Milieu problematiek en millennial populisme

Hedendaags stikt het in de wereld van de milieu demonstraties zo zijn er in begin september in Londen 100.000 mensen de straat op gegaan. Dit allemaal in navolging van de Zweedse Greta Thunberg (16 jaar). In eigen land kreeg de jonge Zweedse een hoop media aandacht met haar statement om na een zomers schoolkamp elke ochtend met een bord voor het Zweedse parlement te gaan zitten.

Thunburg komt uit een gezin van sensatiezoekers. Zo was haar moeder de Zweedse deelnemer voor het Eurovisie songfestival (2009) en haar vader een bekend binnenlands acteur. Haar overgrootmoeder van haar vaders kant won in 1904 de nobelprijs voor scheikunde. Mede hierdoor was Greta vanaf jongs af aan sterk geïnteresseerd in milieu en wetenschap. Ze overtuigde haar familie en vrienden om zich in te zetten voor een betere toekomst. Dit begon met het verminderen van hun ecologische voetafdruk.

De eerste dag van haar protest werd Greta Thunberg voor het Zweedse parlement ontdekt door We Don’t Have Time een succesvolle tech-startup. Dit bedrijf wordt gerund door CEO Igmar Rentzhog die tevens een vriend was van de moeder van Thunberg. De stichting is full-time bezig om via sociale media ondersteuning te bieden aan ingrijpende klimaatinvesteringen. In 2019 lekte er een bericht uit waaruit bleek dat We Don’t Have Time zonder medeweten van Greta Thunberg en haar familie haar naam had gebruikt.

Uit het onderzoek wat daarop volgde bleek dat Igmar Rentzhog in zijn totaliteit bijna 10 miljoen Zweedse kronen had verdiend aan campagne martiaal waarbij de portretrechten van Greta Thunburg werden geschonden. Juridisch gezien stond Igmar sterk. Dit gezien hij voorafgaand aan Greta had gevraagd om een plek in de jongerenadviesraad van zijn start-up te bekleden, waardoor zij technisch gezien ‘in dienst’ was bij We Don’t Have Time. Uiteindelijke misbruikte hij haar portretrecht elf keer (zonder toestemming) voor aandelenuitgifte en promotiemateriaal.

Deze sociale media PR-stunt van Igmar Rentzhog heeft er mede voor gezorgd dat er wereldwijd miljoenen scholieren de straat op gingen om te staken voor het klimaat. In opvolging van hun voorbeeld Greta besloten scholieren te spijbelen om naar demonstraties te gaan. De invloed van sociale media op onze jongere generatie is bij deze direct bewezen. Daarnaast wordt de invloed van sociale media op de publieke opinie het laatste moment steeds discutabeler. Een andere situatie in het verleden waarbij sociale media een doorslaggevende rol zou hebben gespeeld is de verkiezingen van de huidige Amerikaanse president Donald Trump.

Bij de Amerikaanse verkiezingen in 2016 maakte Trump op slinkse manier de Facebook gegevens van 50 miljoen stemgerechtigde Amerikanen buit. Dit gebeurde met de app ‘thisisyourdigitalelife’ een persoonlijkheidstest voor zogenaamde ‘wetenschappelijke doeleinden’. Deelnemers kregen betaald om hieraan deel te nemen. Met inzage in website bezoeken, likes en post gedrag van de buitgemaakte profielen werden deze bestookt met gerichte psychische boodschappen om hun stemgedrag te beïnvloeden. Maar we dwalen af, terug naar het klimaat.

Tot voor kort ontkende Donald Trump de klimaatproblematiek, hij deed dit af als een hoax van de Chinezen die de Amerikaanse economie probeerde te dwarsbomen. Ondanks dat Amerika zich terug trok uit het klimaat akkoord van Parijs, waar door alle landen afspraken werden gemaakt om de CO2 uitstoot terug te dringen, herzag hij deze uitspraak tijdens een interview bij de zender CBS. Hij ontkent de klimaat veranderingen niet maar gelooft erin dat deze vanzelf weer terug veranderen (over een paar miljoen jaar). Hoe dit precies zou gebeuren en wat zijn beargumenteren hierbij was is nog steeds onduidelijk. Wat wel duidelijk is, is het feit dat hij de financiële gevolgen die het klimaatakkoord van Parijs had te ingrijpend vond. De Amerikaanse economie waar 22% van de banen voorkomt uit te industrie sector zou voor miljarden dollars en miljoenen banen getroffen worden bij naleving van het klimaat akkoord.

Milieuproblematiek anno nu

De nijpende hoeveelheid broeikassen gassen in de lucht is een van de bekendste milieu problemen van tegenwoordig. Naast deze ongeremde CO2 uitstoot zijn ook bodemverslechtering, verlies aan biodiversiteit en lucht-, bodem- en watervervuiling gevolgen van de klimaatveranderingen. Met de luchtvervuiling raken we een alom in Nederland gehypet probleem in de vorm van de stikstof issues. Deze problematiek vindt zijn oorsprong in het kabinet Rutte II onder minister van economische zaken Henk Kamp en onder minister Sharon Dijksma. Zij hebben toentertijd (2015) de zogeheten PAS (programma aanpak stikstof) gerealiseerd. De twee belangrijkste speerpunten van dit programma waren:

  • Te voorzien in herstelwerkzaamheden rondom natura 2000-gebieden. Concreet omvat dit werkzaamheden om stikstof versneld uit te bodem van deze gebieden te krijgen of de kwaliteit van deze natuurlijke leefgebieden te verbeteren.
  • Te voorzien in maatregelen die helpen om minder stikstof in deze gebieden terecht te laten komen. Aanscherpen van maximale ammoniakuitstoot bij veestallen was hier een van de pijlers van.

Op 29 mei 2019 verklaarde de Raad van state de vergunning van de PAS per direct ongeldig met als gevolg dat tienduizenden bouwprojecten stil kwamen te liggen. Oorzaak hiervan was dat de Raad oordeelde dat de PAS in strijd was met de Europese Habitatrichtlijn. Kort gezegd maakte de PAS het mogelijk om stikstof uitstotende projecten door te laten gaan met het oog op de (toekomstige) positieve effecten van de PAS maatregelen. Zo’n ‘toestemming vooraf’ mag niet.

Maar hoe groot is dit stikstof probleem nou werkelijk? Om dit in kaart te brengen is het interessant om in de eerste plaats te kijken waar de stikstof in de Nederlandse lucht vandaan komt:

Opvallende kanttekening die hierbij geplaatst kan worden is het feit dat de uitstoot van stikstof de laatste jaren als drastisch verminderd is. Zo is de stikstof uitstoot in Nederland vanaf de jaren 80 ongeveer gehalveerd.

Met de feiten van de huidige stikstofproblematiek op een rij is er met zekerheid te zeggen dat er wat aan gedaan moet worden voordat dit echte gevolgen gaat hebben op ons dagelijks leven. De maatregel van de overheid om de maximale snelheid te verlagen naar 100km per uur is een maatregel die beperkte invloed heeft op de uitstoot van stikstof van het werkverkeer. De 2 echt boosdoeners zijn de landbouw en het buitenland. Zou het niet beter zijn om regels op te stellen die de uitstoot van deze bronnen indammen?

Gratis whitepaper

Meer weten over dit onderwerp? Download gratis onze whitepaper.

    Innovatieve verduurzaming

    De problemen daar gelaten is het tijd om in oplossingen te denken. ‘Het milieu gaat naar de tering’ en daar draagt iedereen zijn steentje aan bij. Het mooie van deze hyperbool is dat ook iedereen zijn steentje bij kan dragen om het daadwerkelijk te verbeteren. In Nederland worden er al vele innovatieve initiatieven aangedragen om de wereld een stukje duurzamer te maken. Enkele duurzame ideeën die simultaan gaan met Maatschappelijk Verantwoord ondernemen zijn:

    • Moderne kassabon, enkele ICT’ers van Klippa ontwikkelde in 2017 software waarmee de levensvatbaarheid van de papieren kassabon op zijn einde zou lopen. Door het plaatsen van een stukje hardware bij de kassa was het mogelijk om via NFC communicatie de bon binnen te krijgen op je telefoon.
    • Een ander bijzonder initiatief is het idee van Blue Harvest Nederland. Zij kweken koeienvoedsel op basis van zeewier. Met dit voedsel wordt de methaan uitstoot van de dieren significant teruggedrongen.
    • Brainport smart district project, in Helmond wordt momenteel gewerkt aan een slimme wijk die geheel klimaatneutraal gebouwd wordt. De wijk biedt ruimte aan 1.500 woningen. Geïnteresseerde krijgen zelf de vrijheid om een klimaat neutrale woning op hun eigen manier te bouwen.

    Gelukkig zijn er wereldwijd wel bedrijven die bezig zijn met de verbetering van het milieu. Zij zien de problematiek van het klimaat wel degelijk in en proberen op hun manier een steentje bij te dragen. Het is onrealistisch om er van uit te gaan dat jij als individu of jouw bedrijf het verschil gaat maken. Maar als een ieder nou met zichzelf bezig is om te verduurzamen is iedereen er mee bezig. Een stuk je zelf bewustwording is hier dus wel op zijn plaats. Ga ook is bij jezelf na. Hoe vaak gebruik ik onnodig papier, hoeveel plastic gooi ik op dagelijkse basis weg. Pak ik vaak de auto voor hele kleine ritjes. Het milieu verbeteren begint met de kleinste dingetjes het mooie hieraan is  dat iedereen er wat aan kan doen. Enkele subiete verduurzamingstips:

    • Neem een stoffentas mee naar de supermarkt, hiermee voorkom je het eindeloos plastictassen kopen daar.
    • Koop een hergebruikbaren waterfles, dit kost vaak enkele euro’s en bespaard een hele hoop plastic. Jaarlijks worden er in Nederland 900 miljoen plastic flesjes weggegooid.
    • Laat je apparatuur niet aan staan. Schakel je laptop of computer uit als je er geen gebruik van maakt.

    De milieuproblematiek is dus zeker geen hoax, echter wordt dit wel regelmatig slim ingezet voor slinkse PR stunts. Denk maar een terug aan de jaren 80-90 waarin de zure regen een prangend milieuvraagstuk was. Bossen zouden op afsterven staan en de biodiversiteit zo in zijn totaliteit verdwijnen. Achteraf bleek dat dit verhaal enigszins was aangedikt om bewustwording onder het volk te creëren. Anno nu is het creëren van bewustwording een stuk gemakkelijker dan in de jaren tachtig. Mensen zijn via sociale media, websites, reclames en andere vormen van advertenties bijna 24/7 te bereiken. Zolang mensen vaak genoeg met de juiste informatie worden geprikkeld kan iemand dit als de waarheid gaan aannemen. Fake news is een serieus probleem aan het worden, maar genoeg zo, hierover in een latere blog misschien meer.

    Blijf op de hoogte!

    Op de eerste rij bij nieuwe features en aankondigingen.